FUNDUSZ SPÓJNOŚCI - Fundusz Kohezji lub Europejski Fundusz Kohezji (z j. ang. Cohesion Fund). Pierwotnie nazwano go Finansowym Instrumentem Spójności ale w 1994 r. zmieniono jego nazwę na Fundusz Spójności.

Geneza powstania funduszu:

• Instrument polityki strukturalnej Unii Europejskiej (poakcesyjny).
• Czasowe wsparcie finansowe dla krajów Unii Europejskiej, których Produkt Narodowy Brutto (PNB) na mieszkańca nie przekracza 90% średniej PNB dla wszystkich państw członkowskich,
• Powstał na mocy art.. 161 Traktatu z Maastricht o utworzeniu Unii Europejskiej z 1991 r.
• Powołany do życia Rozporządzeniem Nr 1164/94/WE z dnia 16 maja 1994 r. Rady Unii Europejskiej, którego przepisy weszły w życie w dniu 26 maja 1994 r.
• Realizacja funduszu początkowo zaplanowana była na lata 1993- 1999. Na szczycie w Berlinie w 2000r., działanie funduszu zostało przedłużone do 2006 r.
  
  Na szczycie wprowadzone zostały dwa zastrzeżenia odnośnie udzielania pomocy w ramach Funduszu Spójności:
  
  
  • w roku 2003 zaplanowano przeprowadzenie weryfikacji czy państwa nadal kwalifikują się do pomocy przy PNB 90% średniego PNB na jednego mieszkańca w UE,
  • pomoc dla krajów "strefy euro" będzie udzielana pod warunkiem spełnienia kryteriów konwergencji- stabilność gospodarcza i wzrost.

Przyczyny powstania Funduszu Spójności:

• Jedną z głównych przyczyn, które przyczyniły się do powstania funduszu było przyjęcie do Unii Europejskiej nowych państw członkowskich tj. Irlandii, Grecji, Hiszpanii i Portugalii, czyli państw słabiej rozwiniętych niż dotychczasowi członkowie Unii Europejskiej. Państwa te, korzystały z tego funduszu od początku jego istnienia. Od 1 stycznia 2004 r. Irlandia nie kwalifikuje się już do wsparcia z Funduszu Spójności. Przez bardzo krótki okres czasu (w okresie przejściowym) programem objęte były również wschodnie Niemcy (byłe NRD). Obecnie nie korzystają już one z pomocy.
• Fundusz został powołany również ze względu na planowane w Traktacie z Maastricht wprowadzenie Unii Gospodarczo- Walutowej, która wymagała równowagi gospodarczej i społecznej krajów członkowskich.

Finansowanie z Fundusz Spójności.

• Korzystanie ze środków Funduszu Spójności w Polsce oparte będzie na Strategii wykorzystania Funduszu Spójności na lata 2004 - 2006 utworzonej na podstawie Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006.
• Pomoc z funduszu, na określony projekt będzie wynosić maksymalnie od 80% do 85% kosztów kwalifikowanych (zgodnie z obowiązującymi zasadami współfinansowania w zakresie polityki strukturalnej). Pozostałe 15 % musi być zapewnione przez Beneficjenta ze środków pochodzących np. z: budżetu gminy, środków własnych przedsiębiorstw komunalnych, środków z NFOŚiGW (dotacje, kredytów). budżetu państwa, innego niezależnego źródła (np. z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju).
• Na lata 2000- 2006 Budżet Funduszu Spójności zaplanowano na kwotę 18 mld euro, z czego w latach 2004 - 2006 z całej kwoty Funduszu Spójności dla Polski na sektor środowiska przypadnie kwota 2,089 mld euro.
• Budżet Funduszu Spójności w latach 1994 - 1999 wynosił 15,5 mld euro.

Główne cele funduszu z zakresu Ochrony Środowiska.

• Wsparcie dla realizacji zadań inwestycyjnych władz publicznych w zakresie ochrony środowiska, wynikających z wdrażania prawa Unii Europejskiej.
• Poprawa jakości wód powierzchniowych.
• Polepszenie jakości i dystrybucji wody przeznaczonej do spożycia.
• Racjonalizacja gospodarki odpadami.
• Ochrona Środowiska naturalnego.
• Zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego.
• Zwalczanie zanieczyszczenia przemysłowego.